AA

AA AA AA
Thị trường | 27/06/2017 18:48

Châu Á chuyển biến như thế nào sau khủng hoảng kinh tế 1997

PhapluatNet Đã 20 năm trôi qua sau cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ, dường như tinh thần khẩn cấp cải cách lại một lần nữa trở nên cần thiết tại châu Á.

Khủng hoảng tài chính châu Á là cuộc khủng hoảng tài chính bắt đầu từ tháng 7 năm 1997 ở Thái Lan rồi ảnh hưởng đến các thị trường chứng khoán, trung tâm tiền tệ lớn, và giá cả của những tài sản khác ở vài nước châu Á, nhiều quốc gia trong đó được coi như là "những con Hổ Đông Á". Cuộc khủng hoảng này còn thường được gọi là Khủng hoảng tiền tệ châu Á.

Soi mình xuống dòng sông Chao Phraya của Bangkok là tòa nhà 49 tầng phủ đầy rêu mốc và những bức vẽ graffiti. Nó được gọi là "Tòa tháp ma", giờ đã quá xuống cấp vì khí hậu nhiệt đới khắc nghiệt và có thể sắp bị phá bỏ.

Theo VnExpress, dự án chung cư 600 căn hộ này có tên Sathorn Unique, là một trong 300 bất động sản lớn của Bangkok thất bại vì khủng hoảng tài chính 1997 ở châu Á. Ngày nay, chỉ vài công trình là còn sót lại. Nhưng chúng cũng chỉ đóng vai trò nhắc nhở về biến động kinh tế 2 thập niên trước, và làm cột mốc cho thấy các nền kinh tế trong khu vực đã đi xa thế nào kể từ thời điểm đó.

Tinh thần những năm 1997 đã gần như không còn. Châu Á những năm gần đây được đánh giá là chậm cải cách, ngay cả khi nguy cơ diễn biến xấu xảy ra đang ngày một tăng lên.

Đối mặt với những mối nguy mới, các chính phủ phải nhìn lại và lấy lại cảm giác khẩn cấp đã đưa châu Á vụt lên, thoát khỏi khủng hoảng cách đây hai thập kỷ.

Phần lớn chuyên gia đồng ý rằng hệ thống kinh tế - tài chính châu Á đã vững mạnh hơn nhiều từ sau khủng hoảng. Thái Lan, Indonesia và Hàn Quốc đều đã bỏ neo nội tệ vào USD, giúp nền kinh tế ít chịu tác động từ những kẻ đầu cơ. Phần lớn các nước mới nổi trong khu vực cũng không còn thâm hụt tài khoản vãng lai. Nhiều quốc gia thậm chí có dự trữ ngoại tệ khá dồi dào.

Ảnh: Zing

Theo số liệu từ Zing, tổng dự trữ của 5 nền kinh tế lớn tại Đông Nam Á - Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Philippines, Việt Nam đã vượt 500 tỷ USD cuối năm ngoái. Con số này cao gấp 5 thời điểm 1996.

Tại Thái Lan - nơi cuộc khủng hoảng bùng phát, các số liệu cũng khá ấn tượng. "Thái Lan có thặng dư vãng lai lớn, dự trữ ngoại tệ hiện tương đương 3,5 lần nợ nước ngoài ngắn hạn", Veerathai cho biết. Hiện tại, mối lo của giới chức quản lý tiền tệ Thái Lan là đồng baht mạnh lên, chứ không còn là yếu đi nữa.

"Các nền kinh tế mới nổi tại châu Á và nhiều nơi khác từng phụ thuộc vào vay nợ nước ngoài trong cuộc khủng hoảng cách đây 20 năm. Tuy nhiên, các tổ chức tài chính trong nước giờ đã cải thiện nhiều và đang tăng cho vay doanh nghiệp nội", Koji Sakuma - Giáo sư tại Đại học Kyoto Tachibana nhận xét.

Người dân Hàn Quốc trong cuộc khủng hoảng 1997. Ảnh: Zing

Sau khủng hoảng 1997, Bộ tài chính Nhật Bản đã đề xuất thành lập một Quỹ Tiền tệ châu Á để giúp các nước trong khu vực vượt qua khủng hoảng mà không cần cầu viện IMF. Tuy nhiên, Mỹ đã bác bỏ ý kiến này và thúc đẩy thành lập Washington Consensus - nhóm gợi ý chính sách cho các nước đang phát triển được vẽ ra bởi các định chế Washington.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã nói rất nhiều về cải cách, nhưng thực hiện không được bao nhiêu.

Trên thực tế Trung Quốc đang rơi vào chính cái bẫy nợ đã xô đổ nhiều con hổ kinh tế châu Á và phớt lờ mọi dấu hiệu cảnh báo, cũng như những nền kinh tế kia từng làm.

Nợ tương ứng GDP của Trung Quốc đã đạt 257% vào cuối năm 2016 theo số liệu từ Ngân hàng thanh toán quốc tế. Nợ đang lên cao khắp châu Á. Dù chưa ở mức độ khủng hoảng, nợ đang cản trở sự phát triển của các quốc gia như Hàn Quốc hay Malaysia.

Thông thường, một số nước sẽ luôn có khả năng chịu tác động lớn hơn các nước khác nếu bị rút vốn. Trong sự kiện năm 2013, Indonesia bị giáng đòn mạnh nhất. Đến nay, họ vẫn chưa thoát khỏi ảnh hưởng, khi đã thâm hụt vãng lai 5 năm liên tục.

Malaysia cũng mất lượng lớn dự trữ ngoại hối vì việc này. Giá dầu giảm vài năm qua càng khiến nước này chịu thiệt hại lớn. "Các nước có thâm hụt vãng lai sẽ chịu tác động lớn hơn nếu khủng hoảng xảy ra", Koji Sako - nhà kinh tế học tại Viện nghiên cứu Mizuho dự báo.

Ảnh: VnExpress

Từ sau khủng hoảng kinh tế, các công ty Đông Nam Á đều ngại đi vay nước ngoài. Tuy nhiên, doanh nghiệp Trung Quốc và Hàn Quốc vẫn tiếp tục tích lũy khối nợ ngoại tệ. Một phần vì họ có nhiều công ty lớn, có thể dễ dàng huy động vốn ngoại cho hoạt động tại nước ngoài. Tuy nhiên, việc này cũng đang tạo ra khoảng trống vốn tương tự như trước khủng hoảng 1997.

Không ai có thể nói chính xác cuộc khủng hoảng sắp tới sẽ xuất hiện dưới dạng nào. Nhưng điều chắc chắn là sớm hay muộn, một cuộc khủng hoảng nữa sẽ vẫn xảy ra.

Diệu An (TH)

Liên quan đến việc giải quyết khiếu nại, phản hồi thông tin bài viết gửi tới, độc giả, bạn đọc xin vui lòng gọi tới số hotline: 0965122325 hoặc gửi thư điện tử đến BBT theo email: toasoan@phapluatnet.vn